Zmęczenie
Bateria nagle spada do 1%. Jakby grypa bezobjawowa. Nie wykonało się większego wysiłku, ale nagle nie ma sił nawet wstać. Mgła mózgowa.
Między innymi w ten sposób można określić to nienaturalne zmęczenie. Zespół zmęczenia to objaw stwardnienia rozsianego. Odczuwa się go jakby identycznie co Zespół Przewlekłego Zmęczenia lub ME/CFS (encefalopatia). Może pojawić się nagle lub może uderzyć nieproporcjonalnie do wykonanego wysiłku i trwać krótko, kilka godzin lub cały dzień. Często nie znajdujemy zrozumienia wśród społeczeństwa lub bliskich. Słyszymy coś o lenistwie lub braku skupienia się. Ta cecha SM może być niestety powodem do zmiany stylu życia, rezygnacji z pracy lub jej ograniczenia.
Objawy tego zmęczenia, które mi najbardziej doskwierają:
- oczywiście odejście sił i przykucie do łóżka
- brak koncentracji, brak słów, osłabienie pamięci, po prostu zaburzone funkcje poznawcze
- niedostateczna możliwość przekazania bliskim mojego aktualnego stanu (ale już się nauczyli rozpoznawać sytuację)
- ograniczenie spotkań towarzyskich (fizycznie lub online) lub nagłe ich odwoływanie
Co ważne, to nie jest zmęczenie które mija wraz z odpoczynkiem lub przespaniem się! Na występowanie takiego zmęczenia mają wpływ też czynniki zewnętrzne, jak pogoda, przeciążenie towarzyskie, szkodliwa dieta, używki, a także te wewnętrzne, jak problemy ze spaniem, depresja, lęki, infekcje, zapalenia, brak aktywności ruchowej.
Popularne sposoby na radzenie sobie z tym zmęczeniem, które mi pomagają to m.in.:
- planowanie wydatku energetycznego
- zmiana diety na prostsze w wykonaniu posiłki
- oszczędzanie wysiłku umysłowego
- nauka swojego ciała i możliwe przygotowywanie się na takie zmęczenie
- rehabilitacja, ta systemowa i ta domowa, nawet DIY
- profesjonalne wsparcie psychologiczne - często byłom przekonane że wymyślam
A farmakologia?
Jasne: leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe, suplementy (witaminy D, grupa B, magnez, omega 3 wegańskie, potem będzie wpis o diecie wegańskiej przy SM!), lek wprost przypisany na objawy zmęczenia.
Ten zestaw leków, razem z powyższymi sposobami, przemyślanym planowaniem dnia i przygotowaniem planu na uderzenie zmęczenia, pozwala mi dosyć normalnie żyć na co dzień. Ważne jest, aby pamiętać, że farmakoterapia jest jedynie elementem wspierającym.
Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego wydało ciekawy poradnik dotyczący tego zmęczenia: https://ptsr.org.pl/books/Zm%C4%99czenie%20w%20SM_online.pdf
Podano w nim także jeszcze ciekawszą teorię na przyczynę zmęczenia: „Natomiast, w przeciwieństwie do innych objawów SM (np. niedowładu), zmęczenie nie wynika z uszkodzenia jednego określonego ośrodka w mózgu. Wydaje się, że raczej jego przyczynę stanowią zaburzenia funkcji pętli neuronalnych łączących różne struktury mózgu (takie jak kora mózgu, jądra podstawy, wzgórze). Uszkodzenie związane z SM powoduje, że mózg osób chorujących w czasie przetwarzania informacji wykonuje „większy wysiłek” w porównaniu do ludzi zdrowych. Ten zwiększony wydatek energetyczny może w konsekwencji prowadzić do niewydolności zaangażowanych pętli neuronalnych i niemożności wykonania przez mózg pożądanej aktywności, co manifestuje się ostatecznie jako uczucie zmęczenia.” i całkiem to do mnie przemawia! Dodatkowo o tym samym temacie ta organizacja wykonała webinar: https://www.youtube.com/watch?v=6WiL82ppMzU